Propaganda – co to jest, jak działa?

Propaganda to forma komunikacji masowej wykorzystywana do promowania sprawy politycznej lub punktu widzenia. Propaganda jest często kojarzona z promowaniem idei i opinii, ale termin ten może być również używany w odniesieniu do rozpowszechniania informacji, które mogą być prawdziwe lub fałszywe. Do najczęstszych form propagandy politycznej należą wiadomości, obwieszczenia rządowe, instrukcje, plakaty i ulotki, audycje medialne, ulotki i reklamy.

Propaganda była wykorzystywana jako narzędzie w całej historii ludzkości do kształtowania opinii publicznej w różnych sytuacjach, a obecnie jest stosowana na niespotykaną dotąd skalę.

Czym jest propaganda?

Propaganda jest formą komunikacji, której celem jest wpłynięcie na nastawienie społeczności do jakiejś sprawy lub stanowiska. W przeciwieństwie do bezstronnego przekazywania informacji, propaganda, w swoim najbardziej podstawowym znaczeniu, przedstawia informacje przede wszystkim po to, by wpłynąć na odbiorców.

Propaganda jest często kojarzona z działaniami wojennymi, ale można ją stosować także w czasie pokoju. Na przykład podczas II wojny światowej brytyjscy i amerykańscy propagandyści ciężko pracowali, aby przekonać obywateli, że powinni poprzeć zaangażowanie swoich krajów w wojnę, mimo że żaden z nich nie został jeszcze zaatakowany przez wroga.

Termin propaganda pochodzi od łacińskiego słowa propagare oznaczającego „rozprzestrzeniać” lub „propagować”, ale w swoim pierwotnym użyciu oznaczał po prostu „propagować”. Jednak w dzisiejszym użyciu ma on bardziej negatywne konotacje niż jego pierwotna definicja. Kiedy myślimy o technikach wywierania wpływu, mogą nam przyjść na myśl takie pojęcia, jak sugestia, perswazja, manipulacja czy propaganda. Czasami granica między nimi jest bardzo cienka, a czasami nazwy te są stosowane zamiennie, aby złagodzić negatywny wydźwięk zjawiska. 

Techniki manipulacji

Perswazja wstępna – czyli przygotowanie gruntu pod przekaz. Nadawca przejmuje kontrolę nad procesem komunikacji i buduje atmosferę sprzyjającą następującemu komunikatowi. Formułuje tezy na zasadzie „powszechnie wiadomo, że…”, niejako kształtując rzeczywistość na swoje podobieństwo, nawet jeśli dane kwestie są dyskusyjne. Ta faza jest ważna, bo jeśli nadawca umiejętnie nakreśli swoją wizję, nie zauważymy później, że do czegoś nas przekonuje. Propagandysta układa fakty w taki sposób, aby jego argumenty były ostatecznie trafne.

Wiarygodność źródła – nadawca stara się przedstawić siebie jako kogoś godnego zaufania, dającego się lubić, własnego człowieka, chce, abyśmy go polubili. Jeśli lubimy nadawcę, jesteśmy bardziej skłonni mu uwierzyć.

Przekaz – Przekaz musi być żywy i sugestywny, skupiać uwagę tam, gdzie chce tego propagandzista, jednocześnie całkowicie odwracając myśli od wszelkich wątpliwości czy kontrargumentów.

Emocje – Naładowane emocjonalnie słowa i obrazy pomagają wywołać reakcję emocjonalną sprzyjającą programowi propagandzisty. Reakcja ta może być zarówno pozytywna (entuzjazm), jak i negatywna (gniew).

Powtarzanie – Propagandyści używają powtórzeń, ponieważ ludzie mają tendencję do wielokrotnego wierzenia w usłyszane informacje, zwłaszcza jeśli na pierwszy rzut oka wydają się one wiarygodne. Powtarzanie pomaga również budować atmosferę akceptacji dla nowych idei, które w przeciwnym razie mogłyby wydawać się niewygodne lub obce.

Zniekształcenie – Zniekształcenie oznacza przedstawianie informacji w taki sposób, że coś wydaje się prawdą, podczas gdy w rzeczywistości nią nie jest.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *